KVKK Kavramları Sözlüğü
Kişisel veri korumada sık kullanılan terimlerin kısa ve anlaşılır tanımları.
Kişisel Veri
Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi. Ad-soyad, T.C. kimlik no, e-posta, telefon, konum ve IP adresi gibi veriler buna dahildir.
Özel Nitelikli Kişisel Veri
Irk, etnik köken, sağlık, din, cinsel hayat, biyometrik ve genetik veriler gibi hassas veriler. İşlenmesi daha sıkı koşullara ve ek tedbirlere tabidir.
Veri Sorumlusu
Kişisel verilerin işlenme amaç ve araçlarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulması ve yönetilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişi.
Veri İşleyen
Veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak, onun adına kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişi (ör. bulut/hizmet sağlayıcılar).
İlgili Kişi (Veri Sahibi)
Kişisel verisi işlenen gerçek kişi. KVKK kapsamındaki haklar bu kişiye aittir.
Veri İşleme
Kişisel verilerin elde edilmesinden kaydına, saklanmasından aktarılmasına ve imhasına kadar veri üzerinde yapılan her türlü işlem.
Açık Rıza
Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onay. Geri alınabilir; her veri işleme açık rıza gerektirmez.
Aydınlatma Yükümlülüğü
Veri sorumlusunun, veri işlemeden önce ilgili kişiyi; kimliği, işleme amacı, aktarım ve haklar konusunda bilgilendirme yükümlülüğü. Açık rızadan ayrı bir kavramdır.
VERBİS
Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi. Kayıt yükümlülüğü; çalışan sayısı, mali bilanço ve faaliyet türü gibi kriterlere göre belirlenir.
Veri İşleme Envanteri
Hangi kişisel verinin hangi amaç ve hukuki sebeple işlendiğini, kimlerle paylaşıldığını ve saklama sürelerini gösteren yapılandırılmış kayıt.
Saklama ve İmha Politikası
Kişisel verilerin saklama sürelerini ve süre sonunda silme, yok etme veya anonim hale getirme esaslarını belirleyen politika.
Veri İhlali
Kişisel verilere yetkisiz erişim, hukuka aykırı ifşa veya kayıp. Belirli durumlarda Kurula ve ilgili kişilere bildirim yükümlülüğü doğurur.
Yurt Dışına Aktarım
Kişisel verilerin yurt dışındaki taraflara aktarılması. Yeterlilik kararı, uygun güvenceler veya istisnalar gibi koşullara tabidir.
Anonim Hale Getirme
Kişisel verinin, başka verilerle eşleştirilse dahi kimliği belirli/belirlenebilir bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek hale getirilmesi.
Kurul / Kurum (KVKK)
Kişisel Verileri Koruma Kurumu ve karar organı Kurul; düzenleme, denetim ve yaptırım yetkisine sahip otorite.
İrtibat Kişisi
VERBİS'e kayıtlı veri sorumlusu adına Kurum ile iletişimi sağlayan kişi. Veri sorumlusunun yükümlülüklerini üstlenmez.
GDPR
Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü. KVKK ile benzer ilkeler taşır; AB'deki kişilerin verilerini işleyen kuruluşları da kapsayabilir.
6698 Sayılı Kanun (KVKK)
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. 7 Nisan 2016'da yürürlüğe girmiş, kişisel veri işlemenin temel ilke ve yükümlülüklerini düzenleyen kanun.
Genel İlkeler (m.4)
Hukuka ve dürüstlük kuralına uygunluk; doğru ve güncel olma; belirli, açık ve meşru amaç; amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma; gereken süre kadar saklama ilkeleri.
İşleme Şartı (Hukuki Sebep)
Açık rıza dışında veri işlemeyi hukuka uygun kılan haller (m.5/6): kanunda öngörülme, sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük, alenileştirme, hak tesisi ve meşru menfaat gibi.
Meşru Menfaat
İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun dayanabileceği işleme şartlarından biri.
Veri Minimizasyonu
Kişisel verilerin işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olması; gereğinden fazla veri toplanmaması ilkesi.
Amaçla Sınırlılık
Verilerin yalnızca belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenmesi; sonradan bu amaçlarla bağdaşmayan biçimde kullanılmaması.
Hesap Verebilirlik
Veri sorumlusunun, uyum yükümlülüklerini yerine getirdiğini belgeleyip denetimde ispatlayabilmesi.
Silme
Kişisel verilerin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi.
Yok Etme
Kişisel verilerin hiç kimse tarafından erişilemez, geri getirilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi (ör. fiziksel ortamların imhası).
Periyodik İmha
Saklama süresi dolan kişisel verilerin tekrarlayan aralıklarla (en fazla 6 ayda bir) silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi.
Maskeleme
Kişisel verinin belirli alanlarının gizlenerek kişiyle ilişkisinin zorlaştırılması. Anonimleştirmeden farklı olarak çoğu zaman geri döndürülebilir.
İlgili Kişinin Hakları (m.11)
Bilgi talep etme, erişme, düzeltme, silme, aktarılan tarafları öğrenme, otomatik işlemeye itiraz ve zararın giderilmesini talep hakları.
Veri Sahibi Başvurusu
İlgili kişinin haklarını kullanmak için veri sorumlusuna başvurusu; başvurular en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır.
İdari Tedbirler
Politikalar, sözleşmeler, yetkilendirme, eğitim ve farkındalık gibi organizasyonel veri güvenliği önlemleri (KVKK m.12).
Teknik Tedbirler
Şifreleme, erişim kontrolü, loglama, yedekleme ve sızma testi gibi teknolojik veri güvenliği önlemleri (KVKK m.12).
Şifreleme
Verinin yetkisiz erişime karşı okunamaz hale getirilmesi; teknik tedbirlerin temel bileşenlerinden biri.
Loglama (İz Kaydı)
Sistem ve erişim olaylarının, sonradan incelenebilmek üzere izlenebilir biçimde kayıt altına alınması.
Yeterlilik Kararı
Kurul'un, bir ülke veya sektör için yeterli koruma bulunduğunu belirleyerek yurt dışı aktarıma izin verdiği karar.
Standart Sözleşme
Yeterlilik kararı bulunmadığında yurt dışı aktarımı uygun güvenceye bağlayan ve Kurul'a bildirilen sözleşme.
Bağlayıcı Şirket Kuralları (BCR)
Çok uluslu grup şirketleri içinde yurt dışı aktarım için onaylanan, bağlayıcı veri koruma kuralları bütünü.
Çerez
Web sitelerinin kullanıcı cihazına yerleştirdiği küçük veri dosyaları. Zorunlu olmayan çerezler için açık rıza gerekir.
Çerez Rızası
Zorunlu olmayan çerezlerin çalıştırılmasından önce kullanıcıdan alınan açık rıza (KVKK 2026/347 ile uyumlu).
Profilleme
Kişisel verilerin otomatik işlenmesiyle bir kişinin ilgi, davranış veya özelliklerinin değerlendirilmesi ya da öngörülmesi.
Otomatik Karar Verme
İnsan müdahalesi olmaksızın yalnızca otomatik işlemeye dayanan ve ilgili kişiyi etkileyen karar.
Unutulma Hakkı
İlgili kişinin, belirli koşullarda kişisel verilerinin silinmesini veya arama sonuçlarından kaldırılmasını talep edebilmesi.
Alıcı / Alıcı Grubu
Kişisel verilerin aktarıldığı gerçek veya tüzel kişi ya da bunların oluşturduğu gruplar.
Üçüncü Kişi
Veri sorumlusu, veri işleyen ve ilgili kişi dışında kalan taraf.
Veri Kategorisi
Kimlik, iletişim, özlük, finans, sağlık gibi kişisel veri türü gruplamaları.
Veri Kayıt Sistemi
Kişisel verilerin belirli kriterlere göre yapılandırılarak işlendiği kayıt sistemi.
İdari Para Cezası
KVKK m.18 kapsamında, yükümlülük ihlallerinde uygulanan ve her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenen idari yaptırım.
İlke Kararı
Kurul'un, benzer nitelikteki tüm durumlara uygulanmak üzere verdiği genel ve bağlayıcı karar.
Kurul Karar Özeti
Kurul'un somut şikayet veya ihbarlara ilişkin verdiği kararların kamuoyuyla paylaşılan özeti.
Biyometrik Veri
Parmak izi, yüz, iris gibi fiziksel/fizyolojik özelliklere dayalı, kişiyi tekil olarak tanımlayan özel nitelikli veri.
Genetik Veri
Kişinin kalıtsal özelliklerine ilişkin, işlenmesi özel koşullara tabi özel nitelikli veri.
Veri Koruma Etki Değerlendirmesi (DPIA)
Yüksek riskli işleme faaliyetlerinin mahremiyet etkilerinin önceden değerlendirilmesi. GDPR'da zorunlu; KVKK'da iyi uygulama olarak önerilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz.